{"id":7985,"date":"2019-09-03T08:58:58","date_gmt":"2019-09-03T06:58:58","guid":{"rendered":"http:\/\/lubsza.org\/?p=7985"},"modified":"2019-09-03T08:58:58","modified_gmt":"2019-09-03T06:58:58","slug":"lubsza-przed-80-laty","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lubsza.org\/?p=7985","title":{"rendered":"Lubsza przed 80 laty"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Pocz\u0105tek 1939 roku nie zwiastowa\u0142 niczego dobrego. Starsze pokolenie Lubszan do\u015bwiadczone wydarzeniami pierwszego \u0107wier\u0107wiecza XX wieku, wyczuwa\u0142o zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 zawieruch\u0119 wojenn\u0105 i zwi\u0105zane z ni\u0105 rodzinne tragedie.<\/p>\n

<\/p>\n

Kolejne miesi\u0105ce up\u0142ywa\u0142y spokojnie, do feralnego pi\u0105tku 1 wrze\u015bnia 1939 roku. W dniu tym ju\u017c o godz. 5.30 bardzo nisko nad Lubsz\u0105 oko\u0142o 30 \u2013 35 m nad ziemi\u0105, przelatywa\u0142o wiele samolot\u00f3w niemieckich. Niekt\u00f3re z nich niszczy\u0142y nieliczne wtedy linie telefoniczne. Tymczasem w ko\u015bciele odbywa\u0142o si\u0119 pierwszopi\u0105tkowe nabo\u017ce\u0144stwo. Ksi\u0105dz Micha\u0142 Brzoza w przys\u0142owiowym, niemal ekspresowym tempie, odprawi\u0142 msz\u0119, po czym po\u017cegna\u0142 wiernych, oddaj\u0105c ich w r\u0119ce Bo\u017ce.<\/p>\n

Wcze\u015bniej, Lubsz\u0119 wraz z rodzinami opu\u015bcili miejscowi policjanci wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego: komendant B\u0142aszczyk z Lubszy, Tkacz z Lubszy, Pawe\u0142czyk z Lubszy i Kaufmann z posterunku w Piasku. Furmanki, kt\u00f3rymi udali si\u0119 na punkt zborny do Kamienicy Polskiej dostarczy\u0142 lubszecki dw\u00f3r. Wozami powozili m.in. Jan Majchrzyk z Lubszy, Pawe\u0142 Paj\u0105k z Piasku i bli\u017cej nieznany Cuglowski. Ich droga na kolejne miejsca zborne prowadzi\u0142a przez Cz\u0119stochow\u0119, \u017barki, Opat\u00f3w, Wo\u0142y\u0144 do Tarnopola. W Tarnopolu wpadli w r\u0119ce sowieckie a ich los zako\u0144czy\u0142a kula. Rodziny i furmani, kt\u00f3rzy na polecenie policjant\u00f3w nie wjechali do Tarnopola, powr\u00f3cili wwi\u0119kszo\u015bci pieszo do Lubszy, w ko\u0144cu wrze\u015bnia tego\u017c roku.<\/p>\n

Lubsz\u0119 opu\u015bcili przed wkraczaj\u0105cymi oddzia\u0142ami niemieckimi tak\u017ce: \u017cona kupca, pani\u00a0 Kossok, kupiec Wilhelm Kossok, piekarz Ogaza oraz ober\u017cysta Micha\u0142 Ma\u0144ka wraz z 12 letni\u0105 c\u00f3rk\u0105 Wand\u0105.<\/p>\n

Lubsza tymczasem sta\u0142a si\u0119 miejscem przemieszczania si\u0119 pancernych oddzia\u0142\u00f3w niemieckich i ich piechoty w kierunku Ligoty Wo\u017anickiej i Kamie\u0144skich M\u0142yn\u00f3w. Oko\u0142o 6 godzinie wieczorem rozgorza\u0142 pojedynek artyleryjski od ostrza\u0142u kt\u00f3rego trafione pociskami sp\u0142on\u0119\u0142y stodo\u0142y kupca Adolfa Golasza, gospodarza Jana Bogackiego oraz warsztat i magazyn Adolfa So\u015bnicy. Najwi\u0119ksz\u0105 strat\u0105 by\u0142o spalenie zabytkowego spichlerza pleba\u0144skiego z 1709 roku, w kt\u00f3rym przechowywali zbo\u017ce r\u00f3wnie\u017c inni mieszka\u0144cy Lubszy.<\/p>\n

Szcz\u0119\u015bliwie Lubsza nie ponios\u0142a wi\u0119kszych strat w maj\u0105tku trwa\u0142ym. Bolesne by\u0142y natomiast straty ludzkie. Ju\u017c w 1940 roku w ramach tzw. Akcji AB w Olsztynie pod Cz\u0119stochow\u0105 zamordowano Paw\u0142a Golasia, dow\u00f3dc\u0119 powsta\u0144czego i starost\u0119 powiatowego, pos\u0142ana Sejm \u015al\u0105ski, w obozie zgin\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c wspomniany wcze\u015bniej Micha\u0142 Ma\u0144ka. W Oranienburgu wi\u0119\u017aniem by\u0142 Adolf Golasz, kt\u00f3ry szcz\u0119\u015bliwie powr\u00f3ci\u0142. Powr\u00f3ci\u0142 tak\u017ce inny by\u0142y powstaniec Alfons Opie\u0142ka, kt\u00f3ry ukrywa\u0142 si\u0119 w Krakowskiem. W Krakowskiem walczy\u0142 w partyzantce Franciszek Gola\u015b. Aresztowany, zmar\u0142 w wi\u0119zieniu.<\/p>\n

Nie powr\u00f3cili do swojego domu dwaj bracia z rodzinami, kt\u00f3rych wywieziono z Lubszy do getta w Zag\u0142\u0119biu, a nast\u0119pnie do O\u015bwi\u0119cimia.<\/p>\n

Wojna zabra\u0142a r\u00f3wnie\u017c z Lubszy i parafii 160 m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rych wcielono do niemieckich armii a kt\u00f3rzy polegli na r\u00f3\u017cnych frontach II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

tekst: Bernard Szczech<\/em>
\nzdj. arch. SP Lubsza: Grono nauczycielskie w r. szk. 1938\/1939<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pocz\u0105tek 1939 roku nie zwiastowa\u0142 niczego dobrego. Starsze pokolenie Lubszan do\u015bwiadczone wydarzeniami pierwszego \u0107wier\u0107wiecza XX wieku, wyczuwa\u0142o zbli\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 zawieruch\u0119 wojenn\u0105 i zwi\u0105zane z ni\u0105 rodzinne tragedie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,1],"tags":[],"class_list":["post-7985","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7985"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7985\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7988,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7985\/revisions\/7988"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}