{"id":91,"date":"2014-03-23T23:56:32","date_gmt":"2014-03-23T22:56:32","guid":{"rendered":"http:\/\/lubsza.org\/?p=91"},"modified":"2014-04-11T21:06:24","modified_gmt":"2014-04-11T19:06:24","slug":"topografia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/lubsza.org\/?p=91","title":{"rendered":"Topografia"},"content":{"rendered":"

Lubsza po\u0142o\u017cona jest w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, zwanego w tym rejonie \u015al\u0105skiem Bia\u0142ym, kt\u00f3ry w odr\u00f3\u017cnieniu od \u015al\u0105ska Czarnego, charakteryzuje si\u0119 bogactwem pok\u0142ad\u00f3w kamienia wapiennego, minera\u0142u eksploatowanego w Lubszy i okolicy od wiek\u00f3w, do cel\u00f3w budowlanych, jak i jego przetw\u00f3rstwa w wapiennikach.<\/p>\n

<\/p>\n

Wapie\u0144 jest te\u017c g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem wzg\u00f3rz, kt\u00f3re na terenie Lubszy osi\u0105gaj\u0105 po G\u00f3rze \u015bw. Anny (…), najwy\u017csz\u0105 wysoko\u015b\u0107, w wy\u017cynnej cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska:<\/p>\n

366,2 m npm\u00a0 – G\u00f3ra Lubszecka
\n365,8 m. npm\u00a0 – Grojec (…)
\n357 m.npm – wzg\u00f3rze przy drodze z Lubszy do Psar
\n354 m.npm – wzg\u00f3rze na pograniczu Ligoty i Wo\u017anik
\n347 m.npm – Biadacz, g\u00f3ra na granicy Lubszy i Kamienicy<\/p>\n

Lubszecka G\u00f3ra by\u0142a szczeg\u00f3lnym punktem topograficznym na obszarze ca\u0142ego \u015al\u0105ska. By\u0142a ona jednym z nielicznych punkt\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rych w drugiej po\u0142owie XIX wieku dokonano dok\u0142adnego pomiaru \u015al\u0105ska. Wtedy to te\u017c prawdopodobnie postawiono wykonany z piaskowca pami\u0105tkowy obelisk, z kt\u00f3rym po kilkudziesi\u0119ciu latach wi\u0105zano legendarne miejsce wiecznego spoczynku dow\u00f3dcy wojsk szwedzkich oblegaj\u0105cych Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. Obelisk ten zniszczyli polityczni wandale z pobliskiego \u201eko\u0142chozu\u201d.<\/p>\n

\"OLYMPUS<\/a>fot. Bronis\u0142awa Kami\u0144ska<\/address>\n

Na Lubszeckiej G\u00f3rze, w miejscu jej najwy\u017cszej wynios\u0142o\u015bci w 1913 roku zbudowano drewnian\u0105 wie\u017c\u0119 triangulacyjn\u0105, kt\u00f3ra z powodu braku konserwacji run\u0119\u0142a w latach siedemdziesi\u0105tych. By\u0142a ona – szczeg\u00f3lnie dla ch\u0142opc\u00f3w – celem wielu wypraw, a zdobycie jej by\u0142o dowodem szczeg\u00f3lnej odwagi. W okresie mi\u0119dzywojennym, w trakcie bada\u0144 archeologicznych prowadzonych przez dr. Tadeusza Reymana w Piasku oraz bada\u0144 sonda\u017cowych, na Lubszeckiej G\u00f3rze napotkano \u201eposzukiwaczy skarb\u00f3w\u201d z pobliskich Psar.<\/p>\n

Lubsza, osadzona na wschodnim zboczu G\u00f3ry Lubszeckiej, u\u0142o\u017cona jest po\u0142udnikowo, jako typowa ulic\u00f3wka. Zajmuje swymi zabudowaniami przestrze\u0144 dw\u00f3ch stok\u00f3w g\u00f3ry o znacznej amplitudzie wysoko\u015bci.<\/p>\n

Wyb\u00f3r w przesz\u0142o\u015bci do cel\u00f3w osadniczych wschodniego zbocza, mia\u0142 bardzo korzystne znaczenie. Po\u0142o\u017cona znacznie ponad otaczaj\u0105ce lasy i wzg\u00f3rza (\u015brednio 350 m npm), miejscowo\u015b\u0107 chroniona jest przez grzbiet G\u00f3ry Lubszeckiej i wzg\u00f3rza na granicy Lubszy i Psar, przed silnymi zachodnimi i po\u0142udniowo-zachodnimi wiatrami, wiej\u0105cymi z tych kierunk\u00f3w przez przewa\u017caj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 roku. Wysokie po\u0142o\u017cenie, a tak\u017ce wapienne pod\u0142o\u017ce, utrudnia\u0142o jednak i utrudnia mieszka\u0144com dost\u0119p do wody, kt\u00f3r\u0105 pozyskiwano z bitych w skale studni, o g\u0142\u0119boko\u015bci si\u0119gaj\u0105cej nawet kilkudziesi\u0119ciu metr\u00f3w.<\/p>\n

Wzg\u00f3rza lubszeckie stanowi\u0105 granice wododzia\u0142\u00f3w rzek: Ma\u0142ej Panwi, Warty i Liswarty. \u0179r\u00f3d\u0142a tej ostatniej znajduj\u0105 si\u0119 niedaleko Lubszy. Jakkolwiek w okolicy znajduj\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a wielu ciek\u00f3w wodnych, rzek i strumieni, to najbli\u017csza wi\u0119ksza rzeka (Ma\u0142a Panew) przep\u0142ywa w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 6 km.<\/p>\n

Lubsza graniczy bezpo\u015brednio z wieloma osadami, kt\u00f3re oddalone s\u0105 od wsi w promieniu 2 – 3 km w linii prostej: Piasek, Psary, Babienica, Kamienica, Kamie\u0144skie M\u0142yny, Paku\u0142y, Ligota i Wo\u017aniki. Od po\u0142udnia za wst\u0119g\u0105 lasu znajduj\u0105 si\u0119 wioski: So\u015bnica, Dyrdy oraz ma\u0142a osada \u015aliwa.<\/p>\n

Najbli\u017csze wi\u0119ksze miasta to Tarnowskie G\u00f3ry oraz Lubliniec. Ten ostatni, przez wieki stanowi\u0142 siedzib\u0119 w\u0142adz powiatu, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142a Lubsza z okolic\u0105.<\/p>\n

na podst. Bernard Szczech,\u00a0 „Lubsza. Szkice z dziej\u00f3w gminy i parafii”, Lubsza-Zabrze 1998<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lubsza po\u0142o\u017cona jest w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, zwanego w tym rejonie \u015al\u0105skiem Bia\u0142ym, kt\u00f3ry w odr\u00f3\u017cnieniu od \u015al\u0105ska Czarnego, charakteryzuje si\u0119 bogactwem pok\u0142ad\u00f3w kamienia wapiennego, minera\u0142u eksploatowanego w Lubszy i okolicy od wiek\u00f3w, do cel\u00f3w budowlanych, jak i jego przetw\u00f3rstwa w wapiennikach.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-91","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ziemia-lubszecka"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=91"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":748,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/91\/revisions\/748"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=91"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=91"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/lubsza.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=91"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}